Przed nadchodzącym sezonem warto poznać przepisy dotyczące urlopu. Na pytania odpowiada Łukasz Giergielewicz z Inspektoratu Pracy w Poznaniu

Każdemu pracownikowi przysługuje prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego. Jak długiego?
Z każdym miesiącem pracy zyskujemy 1/12 wymiaru urlopu, który przysługiwałby nam po przepracowaniu roku – jeśli jest to nasz pierwszy urlop i pierwsza praca. Jeżeli nie jest to pierwszy rok pracy, z początkiem roku mamy prawo do całego urlopu. Wynosi on 20 dni roboczych, gdy pracujemy krócej niż 10 lat, a 26 dni jeśli jesteśmy zatrudnieni co najmniej 10 lat. Wymiar urlopu, jeżeli zmieniamy pracę zależy od okresu zatrudnienia u nowego pracodawcy, a także od tego, ile dni na wypoczynek wykorzystaliśmy w poprzedniej firmie.

Do stażu pracy, od którego zależy nasz urlop, wlicza się też okresy nauki.

Tak. Wlicza się ukończenie: zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata; średniej szkoły zawodowej – nie więcej niż 5 lat; średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych – 5 lat; średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata; szkoły policealnej – 6 lat; szkoły wyższej (wystarczy licencjat) – 8 lat. Okresy te nie sumują się.

Wymiar urlopu ustala się w dniach, a udziela się go po przeliczeniu na godziny. Jak to obliczyć dla półetatowców?
Przy udzielaniu urlopu, jeden jego dzień odpowiada ośmiu godzinom pracy. Pracownik z 20-letnim stażem zatrudniony na pół etatu, ale pracujący np. co drugi dzień po osiem godzin będzie miał prawo do połowy wymiaru 26-dniowego urlopu, czyli do 13 dni. Jeżeli pracuje co dzień po cztery godziny, jego urlop wyniesie 26 dni.

Na nasz wniosek, urlop może być podzielony na części.

Tak, ale jedna z nich musi obejmować przynajmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych do których zalicza się dni wolne wynikające z przyjętego w firmie rozkładu czasu pracy, a także dni ustawowo wolne od pracy takie jak niedziela i święto.

Czy pracodawca może zmienić termin naszego urlopu?
Pracodawca może to zrobić tylko z powodu szczególnych potrzeb firmy, jeżeli nasza nieobecność spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

A czy szef ma prawo odwołać nas z urlopu?
Ma takie prawo jedynie wówczas, gdy naszej obecności w firmie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili, gdy rozpoczynaliśmy wypoczynek. Szef powinien jednak pokryć koszty poniesione przez nas w związku z odwołaniem z urlopu.

Do kiedy powinniśmy wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy za poprzedni rok?
Najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Zaległy urlop za 2016 rok należy udzielić najpóźniej do końca września br.