Jesteś tu: Strona główna Porady Prawo Artykuł

Jak napisać testament

Dodano: 9 maja 2009, 0:25 Autor:

Jestem osobą samotną. Nie mam dzieci. Chciałabym cały swój majątek zapisać swojej siostrzenicy. Jak mam napisać testament? - pyta nasza Czytelniczka.
Jak napisać testament

(fot. infografika Monika Wieczorkowska)

Przeczytaj więcej

Jeśli chcemy po śmierci przekazać swój majątek, mamy do wyboru kilka sposobów jego przekazania. Są jednak ogólne warunki, które odnoszą się do wszystkich testamentów. Testament może zawierać rozporządzenie tylko jednego spadkobiercy. Żona i mąż nie mogą spisać wspólnego testamentu.

Sporządzić testament, a także go odwołać może tylko osoba mająca pełną zdolność prawną, a więc w pełni poczytalna i pełnoletnia. Nieważny jest testament spisany w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Nieważny jest też testament sporządzony pod wpływem błędu lub groźby.

Można u notariusza

Najbezpieczniejsze jest sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego. Testament notarialny jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim poświadczone. Powierzając jego spisanie specjaliście mamy gwarancję ważności testamentu i tego, że nasza wola zostanie wyrażona w sposób precyzyjny.

Albo własnoręcznie

Aby testament spisany własnoręcznie był ważny, musi on być:
napisany przez spadkodawcę w całości pismem ręcznym (nie można go napisać na maszynie, na komputerze),
podpisany przez spadkodawcę,
opatrzony przez niego datą.

Z testamentu własnoręcznego musi jednoznacznie wynikać, że jest to ostania wola. Najlepiej zatytułować go "Testament”, "Moja ostatnia wola” oraz użyć sformułowania: "Ja niżej podpisany (imię, nazwisko) oświadczam, że do spadku po mnie powołuję (tu nazwiska osób powołanych do spadku)”.
Pismo powinno być czytelne, tzn. musi dać się odczytać (w ostateczności przez grafologa).

Testament musi być opatrzony własnoręcznym podpisem spadkodawcy. Przy czym najlepiej podpisać się pełnym imieniem i nazwiskiem. Podpis należy zamieścić pod treścią. Brak własnoręcznego podpisu stanowi często przyczynę nieważności testamentu.

Jeżeli testament będzie nieważny, wówczas zastosowanie będą miały reguły dziedziczenia ustawowego.

W razie rychłej śmierci

W przypadku, gdy istnieje obawa rychłej śmierci, można sporządzić testament ustny. Spadkodawca może wyrazić swą ostatnią wolę w obecności co najmniej trzech świadków. Jeden z nich albo osoba trzecia musi spisać oświadczenie spadkodawcy (jego ostatnią wolę), najpóźniej w ciągu roku od jej wyrażenia.
Dokument ten powinien być podpisany przez spadkodawcę i co najmniej dwóch świadków. Jeśli jednak spadkodawca nie jest w stanie złożyć podpisu, to można odstąpić od tego wymogu.

WAŻNE!

Świadkiem testamentu sporządzonego na łożu śmierci nie może być osoba, dla której w testamencie przewidziano jakąkolwiek korzyść. Nie może nim być małżonek osoby sporządzającej testament oraz jej krewni.

Możliwa zmiana

Spadkodawca nie jest związany własnym testamentem. Może w każdej chwili odwołać go w całości, jak i jego poszczególne postanowienia.
Są trzy sposoby odwołania ostatniej woli:
sporządzenie nowego testamentu,
w zamiarze odwołania zniszczenie dokumentu zawierającego ostatnią wolę,
dokonanie zmian w testamencie, z których wynika wola odwołania jego postanowień, może polegać, np. na przekreśleniu całego testamentu. Dodatkowo spadkodawca może na nim zaznaczyć, że testament został uchylony, odwołany, anulowany.

Testamentem własnoręcznym (pod warunkiem, że został sporządzony prawidłowo) można anulować wcześniejszy testament notarialny.
Jeśli autentyczność testamentu własnoręcznego jest kwestionowana, z reguły sąd zaleca przeprowadzenie ekseprtyzy grafologicznej.

WAŻNE

Żona i mąż nie mogą spisać wspólnego testamentu.

Zachowek

W testamencie spadkodawca może przekazać swój majątek tylko jednej osobie z kręgu spadkobierców ustawowych albo niektórym z tych spadkobierców. Ponadto może w drodze testamentu wyposażyć osobę zupełnie obcą. Wówczas najbliższym należy się od spadkobiercy zachowek.

Krąg uprawnionych do zachowku jest ograniczony i obejmuje:
dzieci zmarłego, a gdy te nie przeżyły spadkodawcy, to wnuki, prawnuki,
małżonka,
rodziców spadkodawcy, ale tylko wtedy, gdy spadkodawca nie miał dzieci i byliby powołani do spadku z ustawy.
Jeżeli po zmarłym pozostały dzieci lub wnuki, to jego rodzice po nim nie dziedziczą. Nie są więc uprawnieni do zachowku.

Zachowek wynosi 2/3 wartości tego, co przypadłoby uprawnionemu według reguł dziedziczenia ustawowego, jeżeli jest trwale niezdolny do pracy. Ta sama wysokość obowiązuje, gdy dziecko, wnuk uprawniony do zachowku nie ukończył 18 lat. W innych wypadkach zachowek wynosi 1/2 wartości udziału w spadku, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym.

Uprawniony do zachowku może domagać się od spadkobiercy zapłaty sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo jego uzupełnienia, jeśli nie otrzymał należnego mu zachowku w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny.

Wydziedziczenie

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zachowku najbliższych. Jest to wydziedziczenie. Jednak musi mieć do tego poważne powody. Nie wystarczy sama niechęć do jednego dziecka.

Wydziedziczenie może nastąpić tylko w testamencie. Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu.
Prawo dopuszcza wydziedziczenie w trzech przypadkach:
gdy spadkobierca wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (niegodziwe postępowanie),
gdy dopuścił się wobec spadkodawcy albo najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu albo rażącej obrazy czci,
gdy uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Jako przykład zachowania naruszającego zasady współżycia społecznego można podać urządzanie awantur, pijaństwo, narkomanię, zaniedbywanie własnej rodziny. Przy czym takie postępowanie musi być "uporczywe”.

Jak załatwić formalności?

Podstawowym warunkiem załatwienia spraw spadkowych jest uzyskanie w sądzie przez spadkobiercę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Każda osoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w sądzie, jeśli dowie się o śmierci spadkodawcy. Prawo do spadku się nie przedawnia. Postanowienie stwierdzające jego nabycie może być wydane wiele lat po śmierci spadkodawcy.
Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku należy się zwrócić do sądu rejonowego właściwego według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Powinien on zawierać:
imię i nazwisko, dokładny adres składajcego wniosek,
imię, nazwisko oraz datę śmierci, miejsce ostatniego zamieszkania spadkodawcy,
dokładne dane personalne i adresy wszystkich spadkobierców.
Trzeba też podać, czy spadkodawca zostawił testament. Konieczne jest dołączenie do wniosku odpisu skróconego aktu zgonu spadkodawcy, odpisów skróconych aktów urodzenia dzieci zmarłego i aktów małżeństwa zamężnych córek, a także aktu małżeństwa wdowy czy wdowca.

PRZYKŁAD

Spadkodawca zapisał cały swój majątek oszacowany na 100 tys. zł swojemu synowi. Żona spadkodawcy nie została uwzględniona w testamencie. Wobec tego należy się jej zachowek w wysokości 1/2 tego, co przysługiwałoby jej według reguł dziedziczenia ustawowego, czyli 50 tys. zł. Ostateczny podział będzie więc wyglądać tak: 75 tys. zł dla syna i 25 tys. zł dla żony, która nie została wymieniona w testamencie.

Czytaj więcej o:
  • notariusz
  • spadkobiercy
  • testament
Najciekawsze artykuły
z Mediów Regionalnych
Najciekawsze artykuły
z Mediów Regionalnych
pomorska24 Kliknij i wyślij nam swojego newsa!
Najpopularniejsze
Brak ankiety.

Kontakt z reklamą »

Kontakt z redakcją »

Kontakt z marketingiem »

Kontakt z kolportażem »

Zadzwoń 800 111 006

Napisz maila:

Jesteśmy też na:

Serwisy społecznościowe

pomorska.pl jest częścią grupy Media Regionalne

Media Regionalne sp. z o.o. w Warszawie zastrzegają, iż rozpowszechnianie jakichkolwiek artykułów i materiałów zamieszczonych w portalu www.pomorska.pl jest dozwolone wyłącznie z zachowaniem warunków korzystania z treści. Jakiekolwiek użycie treści wykraczające poza ww. warunki jest zabronione bez pisemnej zgody Mediów Regionalnych i nabycia licencji. Sprawdź, w jaki sposób możesz uzyskać licencję na wykorzystanie treści.

Naruszenie tych zasad jest łamaniem prawa i grozi odpowiedzialnością karną.

Polityka dotycząca plików cookie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Media Regionalne sp. z o.o. w Warszawie. 2001-2014.